ભારતના આ રાજ્યોમાં સૌથી વધારે બાળકો મૃત્યુ પામે છે, વાંચો તેની પાછળના કારણો….

આપણા ભારત દેશના અર્થતંત્ર માટે પંચતંત્રમાં  લખ્યું છે કે “ગરીબી કરતાં તો મરણ સારું” ગણાય. તેમ કહેવાની  પાછળનો આશય એ છે કે ગરીબી માનવીને શાંતિ  અને સ્વમાનપૂર્વક  જીવવા દેતી નથી. જ્યારે મરણ માનવીની અંત લાવીને  શાંતિ આપે છે. ખોરાક ,કપડાં,અને રહેઠાણ જેવી જીવનની આટલી વસ્તુઓ પણ જે વ્યક્તિને ન મળી રહેતી હોય એવા વ્યક્તિ ગરીબીરરેખા નીચે જીવતા લોકો ગણવામાં આવે છે.

દુનિયાના સૌથી વધારે ગરીબ લોકો ભારતમાં રહે છે. જે તમને આજુ બાજુ જોવા મળતી ઝુંપડપટ્ટી માં અથવા કચરાના ઢગલા ઉપાડતાં ઘણી વખત આપણને જોવા મળે  છે. અને ભારતમાં આવકની અસમાન વહેચણીના કારણે ગરીબીમાં વધારો થતો જાય છે. અને ભારતના મધ્યપ્રદેશના પહેલા બાળકોના મૃત્યુની સંખ્યા ખુબજ વધારે જોવા મળતી હતી. અને  આ રાજ્યમાં રોજના ૬૧ બાળકો ભૂખને લીધે મરી રહ્યા છે. આ સિવાય માત્ર ૧ વર્ષની ઉમરના લગભગ ૬૦૨૪ બાળકો ભૂખને લીધે મૃત્યુ પામે છે. તેની સાથે ૧ થી ૫ વર્ષના ૧૩૦૮ બાળકોના મોત થયા છે. આમ કુલ ૭૩૩૨ બાળકોમા મોત થયા છે.

બિહારમાં ૧૫૦ થી વધુ બાળકોની મૃત્યુ પછી, દેશની આરોગ્ય પ્રણાલી પ્રશ્નોના મધ્યમાં છે. પ્રારંભિક વર્ષોમાં બાળજન્મ અને જીવન ટકાવી રાખવાના સંદર્ભમાં ભારત દેશ ઘણી વખત પાછળ પડતો જોવા મળે છે. ઇન્ટરનેશનલ રિસર્ચ જર્નલ લેન્સેટ વર્ષ ૨૦૧૫ ના અહેવાલ અનુસાર, પાંચ વર્ષથી ઓછા સમયમાં મોટાભાગના બાળકોની મૃત્યુ ભારતમાં થઈ હતી. અને આ સિવાય આરોગ્ય ક્ષેત્રે વિકાસ થતા ૨૦૦૦ થી ભારતમાં બાળકોની મૃત્યુદર અડધી થઈ ગઈ છે. આ સિવાય એક સમયે ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને મધ્યપ્રદેશમાં ત્રણ રાજ્યોમાં બાર લાખ લોકોના મોત થયા હતા. તે પાછળ નું મુખ્ય કારણ વસ્તીમાં થતો ઉતરોતર વધારો અને ગરીબી છે.

પહેલાના સમયમાં આસામ, ઓડિશા, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાન જેવા ઓછા માથાદીઠ આવક ધરાવતા દેશો માં બાળકોના મૃત્યુનું પ્રમાણ જ વધારે હતું. આ ઉપરાંત તમિળનાડુ, મહારાષ્ટ્ર, પંજાબ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં બાળકોનું મૃત્યુદરનું પ્રમાણ ખુબજ મોટા પ્રમાણમાં જોવા મળતું હતું. ૨૦૧૫ માં જન્મેલા દરેક ૧૦૦૦ બાળકો માટે, મધ્યપ્રદેશમાં ૬૨ લોકોના મોત થયા હતા, જ્યારે આ આંકડો કેરળમાં ફક્ત નવ હતો. દેશમાં પાંચ વર્ષ સુધી બાળકો માટે સરેરાશ મૃત્યુ દર ૪૩ રહ્યો જોવા મળ્યો હતો.

પ્રોફેસર દિલીપ માવલંકર ભારતના જાહેર આરોગ્ય સંસ્થા (ગાંધીનગર) ના ડિરેક્ટર છે અને દેશના સ્વાસ્થ્ય વ્યવસ્થાની સંશોધન, તાલીમ અને ચર્ચાનો ભાગ છે. અને તેઓ કહે છે કે કેરળમાં આજે બાળકોનું મૃત્યુદર ખુબજ ઓછું થયેલું જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત તેઓ કહે છે, “કૃષિ સુધારણા, મહિલા સશક્તિકરણ, શિક્ષણ, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો, હોસ્પિટલોમાં વધારો, આરોગ્ય ક્ષેત્ર અને રસીકરણની સંખ્યા કેરળને આ સ્તરે લાવી છે.” આ ઉપરાંત, પ્રોફેસર માવલંકર દાવો કરે છે કે ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્યપ્રદેશ અને બિહાર જેવી ઉચ્ચ વસતી ધરાવતી રાજ્યોમાં સ્વાસ્થ્ય વ્યવસ્થા ચલાવવી એક પડકારરૂપ સાબિત થઈ છે.

પરંતું ઘણી વખત ઘણા ગામોમાંથી પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રોની સુવિધા પૂરી પ્રાપ્ત થતી જોવા મળતી નથી. આરોગ્ય મંત્રાલય માને છે કે “ઓપરેશનમાં કેટલીક સમસ્યાઓ છે” અને “આ રાજ્યોની ખરાબ આરોગ્ય વ્યવસ્થા જન્મના બદલે બાળકોની જરૂરિયાતને અસર કરે છે.”

બાળકોનું મૃત્યુ કેમ થતું જોવા મળે છે..?

૨૦૧૭ ના યુનિસેફના એક રીપોર્ટ મુજબ સૌથી મોટી કારણો પૈકી એક મુખ્ય કારણ બાળકોના જન્મ સમયે જ ઘણી બીમારીઓથી મૃત્યુ અને ઘણી વખત સમય પહેલા બાળકના જન્મ થવાથી પણ બક્લોનું મૃત્યુદર વધતું જોવા મળે છે. આ એક મહામારી નથી, પરંતુ ત્યાં કારણો છે કે જો માતા અને બાળકો વધુ સારી સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓ મળી શકી હોત તો મૃત્યુનું પ્રમાણ ઘણું ઘટતું જોવા મળત. આમ આ મૃત્યુદર નું પ્રમાણ  ઘટાડવાના આ ઉદ્દેશ્યથી, વર્ષ ૨૦૦૫ માં રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ આરોગ્ય મિશનની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.

સ્ટેટ્સના આ એમ્પાવર્ડ ગ્રુપ (EAG), બિહાર, છત્તીસગઢ, ઝારખંડ, મધ્યપ્રદેશ, ઓરિસ્સા, રાજસ્થાન, ઉત્તરાંચલ અને ઉત્તર પ્રદેશના સમાવેશ થાય છે. આવી સુવિધાઓ લાવવાની યોજનાઓ એવા વિસ્તારોમાં બનાવવામાં આવી હતી કે જ્યાં હોસ્પિટલની પહોંચ, સીઝરિયન ઓપરેશન અને એમ્બ્યુલન્સ સેવાઓ ઓછી હતી. તાજેતરમાં, જનની સુરક્ષા યોજના અને જનની શિશુ સુરક્ષા કાર્યક્રમ લાવ્યા છે, જેની સરકાર હેઠળ આરોગ્ય ભંડોળના સંસ્થાઓ ડિલિવરી માટે સગર્ભા સ્ત્રીઓ, મફત ચેક-અપની સુવિધા પણ આપવામાં આવે છે.

આ સિવાય દેશ વિશે જોવા જઈએ તો સીએસઇ (સેન્ટર ફોર સાઇન્સ એન્વાયરમેન્ટ) ની રિપોર્ટ મુજબ, ‘વાયુ પ્રદુષણ ભારતમાં થતા ૧૨.૫ ટકા મૃત્યું માટે જવાબદાર છે. અને બાળકો પર પડનારો તેનો પ્રભાવ એટલો જ ચિંતાજનક અને ભયજનક  છે. દેશમાં ખરાબ હવાને કારણે લગભગ ૧ લાખ બાળકોના મોત પાંચ વર્ષથી ઓછી ઉંમરે થઇ રહ્યા છે.

મિત્રો આર્ટીકલ ગમ્યો હોઈ તો લાઇક કરી અને શેયર કરવાનું ભૂલતા નહિ. અને જો તમારે અવનવી મજેદાર પોસ્ટ અને આર્ટીકલ વાંચવા હોય તો અમારા આ પેઇઝ ને લાઇક કરવાનું ભૂલશો નહીં. આ પેઇઝ પર તમને બધી પ્રકારની માહિતી મળતી રહેશે, જે કદાચ તમે ક્યાંયે વાંચી નહીં હોય. તમારો અભિપ્રાય અને તમારી પાસે કોઈ અન્ય જાણવા લાયક માહિતી હોય, તો તમે અમને જણાવી શકો છો. જેથી અમે એ માહિતી અમારા બીજા લેખમાં ઉમેરી લોકો સુધી પહોચાડી શકીએ. ફેસબુક ઉપર હેલ્થ, જાણવા જેવું, અજબ-ગજબ, હાલના બનાવ, બ્યુટી ટીપ્સ, મજેદાર જોક્સ, બોલીવુડ ગપ શપ, દેશ-વિદેશ, રાશિ ભવિષ્ય, ખેતીને લગતી માહિતી, રસોઈ, ટેકનોલોજી વગેરેની માહિતી મેળવવા માટે, ફેસબુક પર અમારા પેજ ખેડુ ફોલો કરી અમારી સાથે જોડાયેલા રહો. અમે આવી જ રસપ્રદ અને ઉપયોગી માહિતી અને તમારા માટે લાવતા રહીશું. અમારો આ લેખ વાચવા બદલ આપનો આભાર.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *